23/01/19

A Asociación Monte Pindo pide a cancelación da masacre de raposo planeada en Carnota este sábado


Ante a polémica xerada tras difundirse que se está a xestar unha matanza de raposo (Vulpes vulpes) nos montes de Carnota e Muros este sábado 26, de ser certo, a Asociación Monte Pindo Parque Natural quere posicionarse claramente en contra dunha iniciativa que atenta contra a lóxica da conservación dun conxunto natural cuberto por varias figuras de protección que son restritivas para a veciñanza mais que nin sequera evitan que se poida desenvolver a masacre indiscriminada das especies naturais que alberga. Asi mesmo cuestionamos tanto a forma coma o fondo da actividade, inxustificada desde ningún punto de vista, e que mesmo podería incurrir en varias infraccións da lexislación vixente.

1. Nin é ético, nin é tradicional, nin é democrático
Está claro que cada vez máis a sociedade e as institucións, son sensíbeis contra o maltrato e a crueldade cos animais; porén estes eventos parecen devolvernos a tempos que críamos superados. Desde o punto de vista ético temos claro que destrozar a poboación dunha especie de fauna de nulo interese cinexético por puro divertimento ou "deporte" (a actividade parapétase coma "campionato" deportivo) é absolutamente inadmisíbel e máis nunha sociedade avanzada.
Por outra parte aínda que tentemos empatizar cos cazadores ou entender o seu punto de vista, é evidente que este tipo de actividades pouco teñen que ver co concepto tradicional da caza que se desenvolvía co obxecto da subsistencia nos entornos rurais, e que desde logo nunca acababa coas súas pezas no caldeiro do lixo.
Por iso esta masacre indiscriminada, gratuíta e inútil dunha especie coma o raposo é moito máis polémica que outras formas de caza e pesca, e no pasado xa subscitaron unha gran resposta social e incluso mobilizacións; por exemplo na pasada edición do "Campionato" celebrado en Cerdedo e Cotobade, ou agora no caso de Carnota e Muros, onde se atoparon incluso coa oposición tanto dos executivos locais carnotán como o muradán, algo que consideramos inédito nun evento destas características, o que desde aqui agradecemos e celebramos, poñéndonos á súa enteira disposición.
Porén por desgraza estas voces autorizadas foron ignoradas e subvertidas pola Xunta: xa non é que as institucións municipais non foran consultadas, o que seria o lóxico e razoábel dispoñendo das competencias de protección e saúde pública, senón que nin sequera foron informadas, co que se subvirte a vontade democrática do pobo que elixe os seus gobernantes máis directos: os municipais.

2. Legalidade máis que discutíbel
Coa matanza autorizada pola Xunta o vindeiro sábado 26 de xaneiro poderíamos estar un incumprimento claro da propia lei de caza, no aspecto de que as cacerías só poden autorizarse neste tempo (entre o 7 de xaneiro e o 10 de febreiro), literalmente, cando se planificaran e executaran actuacións de mellora sobre aquelas poboacións cinexéticas que poidan ser afectadas negativamente polo raposo. No caso de non existiren tales actuacións esta autorización pode ser fraudulenta e por tanto a celebración da actividade sería ilegal.
Por outra parte tense detectado que en Galiza moitas raposas empreñan nesta época do ano; a caza de femias preñadas ou acompañadas das crías está tamén expresamente prohibida pola propia Lei de Caza; pois nun evento destas características non existe maneira de que un cazador (e moito menos os seus cans) poidan distinguilas antes de matalas, o que xa ten acontecido reiteradamente sen aparentes consecuencias.
Tamén se podería infrinxir a Lei de Emerxencias de Galiza, o que abordaremos máis adiante.

3. Inxustificado desde o punto de vista técnico e científico
O apartado no que máis imos extendernos é na fraxilidade dos propios argumentos con que xustifican ante a Xunta este tipo de iniciativas, derivados dun estudo chamado "O raposo en Galicia", e que caen por si sós a pouco que se ollen desde unha perspectiva minimamente científica ou crítica.

1. Nula fiabilidade dos datos cos que tentan ilustrar unha suposta "superpoboación" de raposo para toda Galiza, cando a estima de abundancia realìzase unicamente en base aos resultados de campionatos de raposo supervisados pola propia Federación Galega de Caza, cuns cálculos que ofrecen moi serias dúbidas metodolóxicas, carecendo de homoxeneidade no deseño na toma de datos,  cun mostreo anárquico, e un esforzo censal totalmente desigual entre cada unha das probas tidas en consideración, proporcionando proxeccións e/ou escenarios que non permiten comparar series temporais nin espaciais. Son uns datos para nada fiábeis, que non superarían ningún test de confianza, nin alcanzarían a potencia estatística desexable para este tipo de estudos, e menos poder ser usados como método para poder extrapolar ao conxunto do que sería a poboación de raposo en todo o territorio galego.
É dicir, ningunha publicación científica aceptaría a validez deses datos. Dito isto, calquera parecido coa realidade poboacional sería máis froito da casualidade que da calidade do tratamento estatistico e mostreo.

2. Caducidade e imprecisión pois os datos nos que se basea o estudo teñen máis de 10 anos (datan dos anos 2006, 2007 e 2008), e estes nin sequera coinciden con datos procedentes dos montes de Carnota e Muros, como para xustificar "excesivas" densidades de raposo.

3. Parcialidade. É inevitable a suspicacia xerada porque o máximo responsábel do estudio, Luis Eusebio Fidalgo Álvarez, aínda sendo un investigador académico, está moi vinculado coa caza e de feito vén ocupando cargos directivos de primeiro nivel nas federacións provinciais de caza, sendo a día de hoxe vicepresidente da área cinexetica da Federación Galega de Caza. Isto evidencia que exerce de 'xuíz e parte" no estudo que foi peza clave na expedición de autorizacións de matanzas de raposo por parte da Xunta durante unha década, malia ser claramente parte interesada en que iso acontecera, e polo tanto de impensábel imparcialidade.

4. A matanza de raposo pode ameazar a saúde pública
Outra causa de vital importancia para paralizar estas matanzas podería ser o da saúde pública. O raposo cumpre unha función biolóxica de vital transcendencia nos nosos montes, mantendo a raia as poboacións de pequenos mamíferos, sobre todo roedores, e tamén deste xeito as súas carrachas, que transmiten diversas pragas tan perigosas para o ser humano coma a borrelose ou enfermidade de Lyme, ou o síndrome de alfa-gal, que pode chegar a provocar na persoa afectada alerxia crónica á carne, e que están a espallarse a ritmo acelerado pola nosa comunidade. Masacrar un dos grandes depredadores dos principais transmisores destas enfermidades non parece unha forma precisamente intelixente de deter ou cando menos decelerar o seu avanzo.

5. A cacería presenta tamén unha ameaza á seguridade pública
En quinto lugar, e non menos importante, é a seguridade pública que pode verse ameazada nestas circunstancias. A presenza de persoas armadas nas pistas forestais e no monte, en eventos que por norma xeral se convocan co máximo secretismo para evitar a resposta social normal ante estas prácticas, poden poñer en risco ás ducias ou centos de persoas que cada semana, e sobre todo nas fins de semana, elixen estes espazos para gozar da espectacular paisaxe e da natureza virxe do Concello de Carnota. O punto supostamente elixido para comezar as batidas, nas inmediacións de Martiaño, está situado en plena Senda Verde, o principal sendeiro peonil do Concello de Carnota. Asi parece inevitábel o encontro máis ou menos frecuente entre cazadores e sendeiristas, corredores ou ciclistas (de feito hai convocado cando menos un roteiro o mesmo día pola zona), co conseguinte risco de que se lamenten accidentes e mesmo mortes, como a que tristemente tivemos que lamentar dun neno de 4 anos que recibiu un disparo durante unha cacería en Sevilla. Só por este motivo parece aconsellábel a cancelación do evento, ou do contrario poderíamos mesmo estar ante unha infracción da Lei de Emerxencias de Galiza. Sobre esta cuestión pronunciouse extensa e atinadamente ADEGA.

Monte Pindo Parque Natural pide a cancelación do evento para evitar males maiores
Por estes motivos a Asociación Monte Pindo Parque Natural rexeita rotundamente a actividade que se estaría a plantexar co máximo secretismo este sábado nos montes de Carnota e Muros, e rogamos a todos os colectivos ou persoas que puideran estar implicadas na súa organización que a cancelen en evitación de posíbeis males maiores. Tamén esiximos á administración autonómica que retire definitivamente a autorización, e á administración local que garanta a protección e a saúde pública, que son da súa competencia.
No caso de finalmente desenvolverse a iniciativa tal e como nos consta que pretenden, estudaremos as medidas e mesmo as accións legais que se poidan adoptar, e que perseguiremos ata as últimas consecuencias.

21/11/18

Sesenta persoas celebran o patrimonio cultural galego en Penafiel


Unhas sesenta persoas acompañáronnos o pasado sábado 17 de novembro á visita guiada organizada pola nosa entidade ao Pico Penafiel, que albergou os históricos restos dun castelo medieval completamente destruído durante a segunda Revolta Irmandiña, episodio perfectamente relatado no preito Tabera-Fonseca.

A actividade organizouse con motivo do Día Internacional do Patrimonio, data internacional convocada pola UNESCO e conmemorada en Galiza polas entidades adheridas á Rede do Patrimonio Cultural con máis dunha trintena de actividades en todo o País. Entre os restos que aínda se poden aprezar en Penafiel, está a mítica excomuñón medieval do Monte Pindo, único caso coñecido en que a Igrexa excomulgou un espazo físico polas actividades que supostamente se desenvolvían nel, coa súa cruz medieval, asi coma varios rebaixes e escalóns que puideron servir para soportar as estruturas da torre fortificada.

Xa está colgado no noso Facebook o album de fotos oficial da xornada, obra de Juan Louro, aínda que o tamén socio e directivo Santi Llecha colgou outro álbum igualmente interesante en Flickr con moitas fotos e mesmo varios videos coas explicacións dadas por Xilberto Caamaño, presidente de Monte Pindo Parque Natural, durante a visita.

Aproveitamos para pedir disculpas a todas as persoas que non saen na foto de familia da xornada, porque acordámonos de tomar a foto ao baixar do cumio Penafiel, cando preto da metade da comitiva xa emprendera o retorno.

12/11/18

Visita guiada ao Castelo de Penafiel con motivo do Día do Patrimonio

A Asociación Monte Pindo Parque Natural organiza esta fin de semana unha visita guiada ata o Castelo de Penafiel, ou máis ben ata o lugar que o albergou na Idade Media, pois como é ben coñecido este torreón estratéxicamente situado enriba da desembocadura do río Xallas foi completamente destruído durante a revolta irmandiña.

A xornada comezará o sábado 17 ás 10:00 horas na Área recreativa do Fieiro (Mazaricos) co obxectivo de coroar o cumio do Pico Penafiel, onde están os restos do lendario castelo medieval, que a nosa Asociación logrou recrear mediante unha simulación tridimensional. Está previsto o retorno ao lugar de partida arredor das 13:00 horas.

Coma todas as actividades da nosa organización a asistencia é libre e gratuíta (non sendo necesario inscribirse). Isto si, rogamos puntualidade. Recomendamos traer hidratación abundante e roupa e calzado cómodo, seguro e axeitado ás condicións do día, e ter en conta que subir o Monte Pindo é bastante duro, debendo respectar as propias limitacións físicas antes de iniciar o ascenso.

A actividade organízase polo Día Internacional do Patrimonio Mundial, coordinado en Galiza pola Rede do Patrimonio Cultural, da que a nosa entidade forma parte.

Recreación do aspecto do Castelo de Penafiel descrito por testemuñas da época

14/09/18

5 anos despois do desastre, o Monte Pindo segue agardando respostas


O Pico Penafiel, envolto en chamas e fume
No cálido e ventoso solpor do 14 de setembro de 2013, un ou unha terrorista sementaba lume na Cima da Arca, a escasos metros da única mámoa catalogada no noso Concello, e aos pes da aba leste do Olimpo Celta. Coa súa acción daba comezo unha das catástrofes ecolóxicas máis importantes desta década en Galiza, pois remataría por devastar por completo un dos espazos naturais máis singulares do País, chamado a converterse no primeiro Parque Natural da Costa da Morte e no 7º de Galiza, tras unha década sen novas declaracións.

O lume sementou o terror ameazando ata as casas
Neste hábitat privilexiado, consistente nun macizo granítico de 350 millóns de anos de antigüidade cuxo escaso substrato vexetal acolle unha biodiversidade única. A Asociación Monte Pindo ten catalogadas xa preto de 800 especies, das que 150 contan con algún nivel de protección ou interese pola súa singularidade. Entre elas, caben destacar as máis famosas, o Quercus lusitanica ou carballo anano, que atopa aqui o seu único fogar galego, ou o Iris (Xiphion) boisseri ou lirio de monte, en risco crítico de extinción a nivel mundial. Pero non menos importante é que o Monte Pindo supón o límite de distribución de moitas especies, en moitos casos a moitos quilómetros dos seus conxéneres máis cercanos. É o caso da salamántiga galega Chioglossa lusitanica, ou a lagarda da serra Iberolacerta monticola, especies ameazadas cuxas poboacións do Olimpo Celta mereceron estudos propios.

A Quintana converteuse nun berro polo Olimpo Celta
Pois ben, polo evidente interese ecolóxico do espazo, e ante o desleixo da administración autonómica e a súa (falta de) xestión rocambolesca do desastre, a sociedade civil reaxiu coma poucas veces antes ante un incendio, dando desde o minuto cero mostras de indignación e fartura de ver o lume saltar case cada día do verán ás páxinas dos periódicos e os avanzos informativos, e ante o que xa non estaba disposta a resignarse. Ás manifestacións que ateigaron as rúas de Carnota e Compostela, sumouse unha iniciativa civil sen precedentes chamada SOS Monte Pindo, que pretendía recuperar coas nosas propias mans e recursos o espazo natural devastado, chegando onde a Xunta parecía non querer chegar.

Pancarta principal na manifestación de Compostela
Esta reacción espontánea e similar no plantexamento inicial á reacción popular contra o desastre do Prestige na década anterior, foi cortada de raíz, pois a Xunta prohibiu literalmente calquera tipo de intervención no espazo degradado, chegando a ameazar con sancións a todo aquel que se presentara no lugar coa intención de revertir e axudar a recuperar coas súas mans limpas o que unhas mans sucias destruíra. Antes deunos tempo a sementar 2500 castiñeiros, 1050 carballos, e protexer 5,73 hectáreas de solo con gramíneas.

Roteiro pola zona, xa chea de eucaliptos, un ano logo do lume
Por suposto, a administración autonómica non fixo ningún tipo de intervención seria no lugar, só estéticas abranguendo tan só o 0,16% do arrasado, e moito menos unha vez que se apagaron as cámaras e o interese mediático: non volveron pola zona. Con estes precedentes, o resultado non podía ser outro que a perda irreversíbel de calidade ecolóxica do espazo, e a pesar dos chamamentos desesperados do movemento veciñal, mantívose impasíbel en canto o eucalipto e outras especies invasoras aproveitaban o río revolto para espallarse ata cotas onde nunca antes estiveran, ameazando ao mesmísimo hábitat do carballo anano, que xa invadiu por doquier.

Especies invasoras infestaron o espazo queimado
5 anos despois, esta é a realidade. A Xunta gastou na extinción 14 veces máis que en prevención. O voluntariado no Monte Pindo segue a estar prohibido e condenado a operar nesta especie de clandestinidade á que neste estado parecemos abocados aqueles e aquelas que queremos cambiar algo para mellor. Mentras tanto o eucalipto, gran aliado desta administración, é o dono de todo... onde non chegan os proxectos eólicos nin as minicentrais. A ou o criminal que acabou con todo, segue libre e indemne. E a protección e os recursos que levamos esixindo desde hai xa 3 mil días, seguen pendentes. Nada cambiou polo inmobilismo dunha administración que ve no seu medio natural unha das súas últimas prioridades, e verán tras verán volvemos atoparnos coa mesma escena, sexa en Lariño, no Invernadeiro, nas Fragas do Eume, ou no Courel. O único que mellorou foi a conciencia social, pois xa non vemos os incendios coma algo normal e inevitábel senón a consecuencia da falta de prevención.

28/08/18

Lanzan unha nova guía turística sobre Carnota: mar territorio e memoria

Portada da obra (fonte: ACEP)
A Asociación Carnotá de Empresarios, Comerciantes e Profesionais (ACEP), reconstituída recentemente, chega pisando forte lanzando «Carnota. Mar, Territorio e Memoria» unha formidábel guía turística do noso municipio para a que contaron coa autoría de Francisco X. Fernández Naval, poeta nado en Ourense en 1956 afincado no noso concello, e que fora tamén coordinador en 2013 na antoloxía poética do Monte Pindo «Versos no Olimpo».

A obra, presentada o pasado mércores no Concello de Carnota, fai un repaso detallado dos tesouros que este municipio reserva a veciños e visitantes, e tamén se para nos seus grandes atractivos, incluíndo por suposto o Monte Pindo, que mereceu un capítulo propio nunha edición ilustrada coas fotografías de Maribel Longueira que se pode conseguir xa nos locais e estabelecementos asociados á ACEP.

Desde esta entidade queremos felicitar ao autor polo seu bo facer e á ACEP por esta fantástica iniciativa e tamén aproveitar para desexarlle toda a sorte nesta nova etapa.

08/06/18

Os cogumelos non só son cousa do outono: Roteiro micolóxico o 16 de xuño


O vindeiro sábado 16 de xuño Asociación Monte Pindo Parque Natural e Asociación Micolóxica Pan de Raposo de Cee organizamos unha visita guiada ao Monte Pindo para aprender a recoller cogumelos e comprobar que non só son cousa do outono senón que se dan practicamente todo o ano, tamén en pleno mes de xuño.

Esta xornada lúdica é idónea para pasar con toda a familia, pois a zona é moi fácil de percorrer ao transcorrer case por completo por pistas de terra e chan. Por suposto, a asistencia é libre e gratuíta.

Para participar só hai que presentarse ás 10:00 h na área recreativa da aldea do Fieiro. O regreso, ao mesmo lugar, está previsto sobre as 14:00 h.

Todos os fungos que identifiquemos durante a visita pasarán a engrosar o Catálogo de Especies do Monte Pindo co cal a visita tamén tereá un gran valor científico ao permitirnos coñecer mellor a biodiversidade do Olimpo Celta, que xa arroxa cando menos catro especies de fungos consideradas en perigo na Lista Vermella.