08/11/17

Salvamos o carballo anano!

Unha das xoias biolóxicas de Galiza, o Quercus lusitanica, coñecida popularmente como carballo anano ou añón, e que só atopa a día de hoxe acubillo no Monte Pindo, xa ten o seu futuro asegurado grazas a un proxecto de investigación nacido a raíz da colaboración de varias entidades científicas e que tamén contou coa nosa asociación.

A noticia transmitíunola Elena Corredoira do Instituto de Investigacións Agrobiológicas de Galicia (IIAG), dependente do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC), quen veñen de presentar os resultados dunha revolucionaria iniciativa destinada a conservar mediante técnicas de laboratorio esta fuxidía especie que na actualidade só pervive a duras penas nunha ínfima porción do Olimpo Celta, o que lle valiu no ano 2011 o estatus legal de especie vulnerábel a petición do núcleo de persoas do que acabaría nacendo a Asociación Monte Pindo Parque Natural.

Precisamente foi a sinerxia entre distintas entidades a que posibilitou que, logo de contactaren os do CSIC con nós en 2012 para pedirnos colaboración no seu proxecto para a creación dun banco de xermoplasma do carballo anano, acabou implicando tamén a Emilio Carral Vilariño da Escola Politécnica de Lugo, quen tamén contactara con nós para pedirnos apoio a un proxecto que á súa vez estaba desenvolvendo. Esta combinación de esforzos, coñecementos e recursos posibilitou o éxito dun proxecto para a creación dun banco de xermoplasma para garantir o futuro do carballo anano, mediante un innovador proceso de biotecnoloxía vexetal baseado no cultivo in vitro. Xa se está a estudar a reintrodución dos novos plantóns producidos por esta técnica no seu hábitat natural, para reforzar a presenza da especie no Monte Pindo e seguir estudando a súa evolución, coa ollada posta no obxectivo claro da súa supervivencia.

Denuncia da situación actual
Praga de eucaliptos en pleno hábitat do Q. lusitanica
A análise da situación da especie revelou ata que punto o carballo anano está moi ameazado mesmo no seu único hábitat galego, pois logo dos terríbeis incendios das últimas décadas e debido ao desinterese da administración autonómica quen ignorou reiteradas denuncias por parte da nosa entidade, soporta unha auténtica praga de eucalipto que xa colonizou o seu espazo natural e que, de non facerse algo por remedialo, ameazará en grao similar ou mesmo maior que os incendios a esta especie única. Neste senso a Asociación Monte Pindo insiste na urxencia e a necesidade de erradicar os eucaliptos e outras especies invasoras que están colonizando a marchas forzadas o Olimpo Celta e ante o que nós como sociedade nada podemos facer, pois no ano 2013 a Xunta mandou paralizar coa ameaza de sancións as nosas actividades de repoboación con voluntariado na zona, veto que a día de hoxe, 4 anos despois, aínda non levantou.
Agora que estamos novamente en pleno debate sobre a política incendiaria e as respostas sociais, non está de máis lembrar que no Monte Pindo foi a propia Xunta quen nos prohibiu canalizar a enorme ola de solidariedade e voluntariado que se puxera á nosa disposición para rexenerar os restos aínda fumegantes do Olimpo Celta.

31/10/17

Acompáñanos ao castelo de San Xurxo polo Día do Patrimonio!

Restos do castelo de San Xurxo (fonte)
A Asociación Monte Pindo celebra o vindeiro sábado 18 de novembro o Día Internacional do Patrimonio Mundial, efeméride promovida pola UNESCO, cun roteiro polo Olimpo Celta que partirá ás 10:00 horas desde a Igrexa do Pindo.

Esta actividade, de participación libre e aberta a todos os públicos, incluirá unha visita guiada a un dos maiores tesouros arqueolóxicos do Monte Pindo: o Castelo medieval de San Xurxo, durante a que nos acompañará o historiador Carlos J. Galbán Malagón, experto nas fortificacións medievais galegas.

Ao remate desta visita, quen queira pode retornar ao punto de partida (chegada prevista ás 13:00 horas) ou ben pode continuar o roteiro ata coroar o Monte Pindo (nese caso a chegada será sobre as 18:00 horas).

A organización lembra que o ascenso do Monte Pindo reviste dificultade e recomenda prestar moita atención ás propias limitacións físicas antes de iniciar a subida. Nese caso, deberás traer abundante auga, empregar roupa e calzado cómodo, seguro e apropiado ás condicións meteorolóxico do día. Asi mesmo, quen desexe completar o percorrido debe traer o seu xantar.

Esta actividade encádrase no programa de actividades conmemorando o Día Internacional do Patrimonio Mundial en toda Galiza por parte da Rede do Patrimonio Cultural, á que está adherida a nosa entidade.

O #DíadoPatrimonio, nun mapa

04/09/17

Contra os cheiros da praia do Pindo

 

A Asociación Monte Pindo Parque Natural adhírese ás voces veciñais críticas coa situación límite de contaminación na praia de San Pedro no Pindo e súmase á denuncia de existencia de verquidos no rego da Laxe e o río do Lugar que levan décadas contaminando os ditos cauces e o areal, e chegando a provocar cheiros insoportábeis para veciñanza e visitantes, con especial incidencia no verán.

Asi mesmo queremos expresar a nosa total disposición a participar nunha iniciativa conxunta encamiñada a rematar de vez cos problemas de vertidos no lugar e esixir ás administracións competentes a inmediata posta en marcha da estación de bombeo e a conexión de todos os puntos problemáticos á rede de sumidoiros municipal. Neste sentido, poñémonos ao servizo da veciñanza, como sempre estivemos.

24/07/17

Monte Pindo colabora cun novo documental sobre a Raíña Lupa


Temos o luxo de anunciar que a Asociación Monte Pindo Parque Natural colabora cun novo proxecto audiovisual que preparan Ab Origine e a produtora Jacobsland sobre a raíña Lupa, que tentará presentar esta figura desde unha óptica histórica.
Onte acompañamos ao equipo de rodaxe ao Monte Pindo, onde da man do gran José Rodríguez Ramos (Pepe do Fieiro) visitamos os sitios arqueolóxicos e revisamos as lendas relacionadas con esta raíña mitolóxica galega.
Agardamos ver moi pronto na pantalla os froitos desta colaboración que seguen a espallar os inigualábeis valores do Olimpo Celta.

11/07/17

O dolmen do Monte Pindo

Moitas veces tense descrito patrimonio arqueolóxico do cal non queda máis que rastro na memoria, ou mesmo se teñen adscrito á imaxinación dos nosos devanceiros, coma a dobre espiral de Barreiro Barral da cal xa falamos nesta páxina, ou dos supostos petróglifos na Laxe da Moa que algúns testigos aseguran ter visto, mais que ninguén que nós saibamos conseguiu localizar nin sinalar. Porén hai outros elementos patrimoniais que, se ben tampouco podemos velos, todo parece indicar que nalgún momento si existiron. É o caso do dolmen do Monte Pindo.

No ano 1875 Ramón Barros Silvelo publicou a súa obra Antigüedades de Galicia que viría a converterse nun tratado sobre as incipientes -e precarias- investigacións arqueolóxicas daquela altura en Galiza. Nesta obra coma todos saben tocou o Monte Pindo, e ademais de deixarnos a primeira cita histórica do famoso Medallón das Sete Pitas aparecido nunha excavación no Monte Pindo e unha descrición da Torre Fiel (Castelo de Penafiel), deixounos para a historia outro elemento moito máis ignoto: un dolmen debuxado con todo luxo de detalles:
O pe da ilustración, presentada xunto con outros megalitos salientábeis da nosa xeografía que si chegaron aos nosos días, non deixa lugar a dúbidas: «Dolmen de la vertiente oriental del monte Pindo». Porén no texto que acompaña a ilustración sitúa este elemento nun punto bastante distante do Olimpo Celta mesmo para os nosos días, nada máis e nada menos que en Colúns, a unhas dúas horas e media a pe por vías modernas. O autor, facendo referencia á hipótese de que os dolmens en realidade puidesen servir a función de aras sacrificiais, describe o megalito deste xeito:
«Más propio para el uso de los sacrificios, es el [dolmen] de las inmediaciones del antiguo Claudionerium -Coluns,- en las avenidas del monte Pindo, por mas que en el completo trastorno que alguna catástrofe parcial produjo en aquella peñascosa ladera, sea dificil aseverar, si se debe á la ciega casualidad, ó á la creencia religiosa del druida. La estension de la plancha derecha superpuesta, mide un metro siete decímetros; la jamba derecha seis decímetros y cinco escasos la opuesta
Ramón Barros Silvelo, Antigüedades de Galicia (1875)
Colúns é unha localidade do Concello de Mazaricos á cal certos historiadores quixeron dar certa relevancia na nosa cronoloxía, habendo quen incluso se atreveu a situar nel o Claudionerium romano que outras voces situaron en Brandomil, tamén identificada á veces coa mansio Grandimirum da via XX do Itinerario de Antonino. Descoñecemos se existe outra memoria ou referencia da existencia dun dolmen neste lugar ou o seu destino, e nese caso agradecemos calquera información que nos axude a seguir aclarando a historia deste megalito.

Interesantemente esta cita agasállonos paralelamente con outra lenda típica: a de que un terríbel terremoto azoutou o Monte Pindo no ano 1217 ou 1272 (segundo a fonte) causando as curiosas formas graníticas do espazo e desviando o río Xallas, que pasou de verter na praia de Carnota a facelo na súa espectacular desembocadura actual no Coaduiro. Esta lendaria catástrofe natural, inverosímil desde o punto de vista xeolóxico segundo os expertos, acadou tanta forza que La Voz de Galicia relatouna en 1885 coma un feito verídico, e Manuel Murguía referiuna na súa Historia de Galicia, ao igual que Camilo José Cela na obra Madera de Boj.

05/06/17

O tecido asociativo de Galiza crea a Rede de Patrimonio Cultural


Máis de cincuenta asociacións participan nesta iniciativa para vertebrar a defensa e promoción do noso patrimonio material e inmaterial
“A cultura é a identidade do noso pobo”. Con esta premisa, máis de cincuenta entidades culturais e patrimoniais de toda Galiza abriron o proceso para a creación da Rede polo Patrimonio Cultural Galego, unha entidade cuxo principal obxectivo será velar pola protección, a divulgación e a defensa do patrimonio cultural do país. 33 delas estiveron presentes na xuntanza fundacional da Rede no museo do Pobo Galego este sábado 3 de xuño. Nas vindeiras semanas, as asociacións que refrenden os acordos tomados constituirán xa formalmente esta Rede de Patrimonio Cultural.

A rede servirá coma un instrumento de axuda e unha ferramenta de difusión das actividades de todas as asociacións e entidades que participan dela e tamén para promover accións e campañas en defensa do noso patrimonio cultural en ámbitos institucionais, sociais e territoriais aos que a cada unha destas entidades, por si soas, lles resulta difícil acceder.

54 entidades de gran diversidade territorial e sectorial
54 entidades de todo o país, que reúnen desde grupos culturais de carácter local ou comarcal, grupos de investigación universitarios e asociacións de carácter profesional uníronse no que é a primeira rede vinculada ao patrimonio cultural que se crea en Galiza, un país onde a cultura e o patrimonio constitúe unha importante fonte de riqueza tanto social como económica e un valioso activo cara o futuro. As entidades participantes na rede manterán a súa independencia, aínda que participarán do seu calendario común de actividades.

Unha planificación anual
A Rede polo Patrimonio Cultural Galego realizará campañas –dúas ou tres por ano--, que afecten a aspectos económicos, lexislativos, administrativos, sociais ou educativos relativos ao patrimonio cultural, á súa conservación, protección e promoción. Ademais, as entidades participantes acordaron impulsar mecanismos e compartir recursos para divulgar o patrimonio, especialmente na ensinanza, co obxectivo de que os máis pequenos crezan cos valores do amor a súa historia e a súa cultura.

Por outra banda, consciente de que forma parte dun espazo cultural e histórico concreto, a rede tamén apoiará campañas que non só se subscriban á Galiza territorial, senón tamén campañas que abrangan outros espazos, coma o norte de Portugal ou as zonas fronteirizas de Asturias e de Castela e León. Neste senso, dará apoio a iniciativas como a de Ponte das Ondas.

A Rede polo Patrimonio Cultural Galego conta xa coa web redepatrimonio.gal para difundir as súas actividades e a de todas as entidades participantes e creará unha intranet para as comunicacións internas.

A creación desta nova entidade de defensa do patrimonnio é froito de semanas de contactos entre distintas entidades. Máis de 50 de toda Galiza amosaron o seu interese en participar nela e 33 ratificaron os acordos para impulsala nunha xuntanza que tivo lugar este sábado no Museo do Pobo Galego, en Santiago.

Entidades participantes
  • A Gentalha do Pichel
  • ADEGA
  • Asociación Amigos do Patrimonio de Castro Verde
  • Asociación Amigos dos Castros
  • Asociación Betula
  • Asociación Cultural e Pedagóxica Ponte...nas ondas!
  • Asociación Galega do Xogo Popular e Tradicional
  • Asociación Monte Pindo Parque Natural
  • Asociación Nordés
  • Asociación para a defensa do Patrimonio Cultural Galego
  • Asociación profesional CRG da Conservación e Restauración de bens culturais de Galicia
  • Asociación profesional de guías de turismo de Galicia
  • Buxa, Asociación Galega do Patrimonio Industrial
  • Colectivo A Rula
  • Colectivo defensa Patrimonio A FORNEIRIÑA
  • Colectivo defensa territorio ANOVATERRA
  • Comunidade de Montes de Baroña
  • Fundacion Eira
  • Fundación Terra Termarum Castrolandín
  • Grupo de Investigación Roda
  • Irmandade Illa de Tambo
  • Liga Céltica Galaica
  • Mariña Patrimonio
  • Noutrora
  • O Colado do Vento
  • O Sorriso de Daniel
  • O Suído
  • Patrimonio dos Ancares
  • patrimoniogalego.net
  • Plataforma pola recuperación do Sar
  • Sociedade Antropolóxica Galega (SAGA)
  • Sos Arte Rupestre
  • Umia Vivo
  • Historiadegalicia.gal