21/11/18

Sesenta persoas celebran o patrimonio cultural galego en Penafiel


Unhas sesenta persoas acompañáronnos o pasado sábado 17 de novembro á visita guiada organizada pola nosa entidade ao Pico Penafiel, que albergou os históricos restos dun castelo medieval completamente destruído durante a segunda Revolta Irmandiña, episodio perfectamente relatado no preito Tabera-Fonseca.

A actividade organizouse con motivo do Día Internacional do Patrimonio, data internacional convocada pola UNESCO e conmemorada en Galiza polas entidades adheridas á Rede do Patrimonio Cultural con máis dunha trintena de actividades en todo o País. Entre os restos que aínda se poden aprezar en Penafiel, está a mítica excomuñón medieval do Monte Pindo, único caso coñecido en que a Igrexa excomulgou un espazo físico polas actividades que supostamente se desenvolvían nel, coa súa cruz medieval, asi coma varios rebaixes e escalóns que puideron servir para soportar as estruturas da torre fortificada.

Xa está colgado no noso Facebook o album de fotos oficial da xornada, obra de Juan Louro, aínda que o tamén socio e directivo Santi Llecha colgou outro álbum igualmente interesante en Flickr con moitas fotos e mesmo varios videos coas explicacións dadas por Xilberto Caamaño, presidente de Monte Pindo Parque Natural, durante a visita.

Aproveitamos para pedir disculpas a todas as persoas que non saen na foto de familia da xornada, porque acordámonos de tomar a foto ao baixar do cumio Penafiel, cando preto da metade da comitiva xa emprendera o retorno.

12/11/18

Visita guiada ao Castelo de Penafiel con motivo do Día do Patrimonio

A Asociación Monte Pindo Parque Natural organiza esta fin de semana unha visita guiada ata o Castelo de Penafiel, ou máis ben ata o lugar que o albergou na Idade Media, pois como é ben coñecido este torreón estratéxicamente situado enriba da desembocadura do río Xallas foi completamente destruído durante a revolta irmandiña.

A xornada comezará o sábado 17 ás 10:00 horas na Área recreativa do Fieiro (Mazaricos) co obxectivo de coroar o cumio do Pico Penafiel, onde están os restos do lendario castelo medieval, que a nosa Asociación logrou recrear mediante unha simulación tridimensional. Está previsto o retorno ao lugar de partida arredor das 13:00 horas.

Coma todas as actividades da nosa organización a asistencia é libre e gratuíta (non sendo necesario inscribirse). Isto si, rogamos puntualidade. Recomendamos traer hidratación abundante e roupa e calzado cómodo, seguro e axeitado ás condicións do día, e ter en conta que subir o Monte Pindo é bastante duro, debendo respectar as propias limitacións físicas antes de iniciar o ascenso.

A actividade organízase polo Día Internacional do Patrimonio Mundial, coordinado en Galiza pola Rede do Patrimonio Cultural, da que a nosa entidade forma parte.

Recreación do aspecto do Castelo de Penafiel descrito por testemuñas da época

14/09/18

5 anos despois do desastre, o Monte Pindo segue agardando respostas


O Pico Penafiel, envolto en chamas e fume
No cálido e ventoso solpor do 14 de setembro de 2013, un ou unha terrorista sementaba lume na Cima da Arca, a escasos metros da única mámoa catalogada no noso Concello, e aos pes da aba leste do Olimpo Celta. Coa súa acción daba comezo unha das catástrofes ecolóxicas máis importantes desta década en Galiza, pois remataría por devastar por completo un dos espazos naturais máis singulares do País, chamado a converterse no primeiro Parque Natural da Costa da Morte e no 7º de Galiza, tras unha década sen novas declaracións.

O lume sementou o terror ameazando ata as casas
Neste hábitat privilexiado, consistente nun macizo granítico de 350 millóns de anos de antigüidade cuxo escaso substrato vexetal acolle unha biodiversidade única. A Asociación Monte Pindo ten catalogadas xa preto de 800 especies, das que 150 contan con algún nivel de protección ou interese pola súa singularidade. Entre elas, caben destacar as máis famosas, o Quercus lusitanica ou carballo anano, que atopa aqui o seu único fogar galego, ou o Iris (Xiphion) boisseri ou lirio de monte, en risco crítico de extinción a nivel mundial. Pero non menos importante é que o Monte Pindo supón o límite de distribución de moitas especies, en moitos casos a moitos quilómetros dos seus conxéneres máis cercanos. É o caso da salamántiga galega Chioglossa lusitanica, ou a lagarda da serra Iberolacerta monticola, especies ameazadas cuxas poboacións do Olimpo Celta mereceron estudos propios.

A Quintana converteuse nun berro polo Olimpo Celta
Pois ben, polo evidente interese ecolóxico do espazo, e ante o desleixo da administración autonómica e a súa (falta de) xestión rocambolesca do desastre, a sociedade civil reaxiu coma poucas veces antes ante un incendio, dando desde o minuto cero mostras de indignación e fartura de ver o lume saltar case cada día do verán ás páxinas dos periódicos e os avanzos informativos, e ante o que xa non estaba disposta a resignarse. Ás manifestacións que ateigaron as rúas de Carnota e Compostela, sumouse unha iniciativa civil sen precedentes chamada SOS Monte Pindo, que pretendía recuperar coas nosas propias mans e recursos o espazo natural devastado, chegando onde a Xunta parecía non querer chegar.

Pancarta principal na manifestación de Compostela
Esta reacción espontánea e similar no plantexamento inicial á reacción popular contra o desastre do Prestige na década anterior, foi cortada de raíz, pois a Xunta prohibiu literalmente calquera tipo de intervención no espazo degradado, chegando a ameazar con sancións a todo aquel que se presentara no lugar coa intención de revertir e axudar a recuperar coas súas mans limpas o que unhas mans sucias destruíra. Antes deunos tempo a sementar 2500 castiñeiros, 1050 carballos, e protexer 5,73 hectáreas de solo con gramíneas.

Roteiro pola zona, xa chea de eucaliptos, un ano logo do lume
Por suposto, a administración autonómica non fixo ningún tipo de intervención seria no lugar, só estéticas abranguendo tan só o 0,16% do arrasado, e moito menos unha vez que se apagaron as cámaras e o interese mediático: non volveron pola zona. Con estes precedentes, o resultado non podía ser outro que a perda irreversíbel de calidade ecolóxica do espazo, e a pesar dos chamamentos desesperados do movemento veciñal, mantívose impasíbel en canto o eucalipto e outras especies invasoras aproveitaban o río revolto para espallarse ata cotas onde nunca antes estiveran, ameazando ao mesmísimo hábitat do carballo anano, que xa invadiu por doquier.

Especies invasoras infestaron o espazo queimado
5 anos despois, esta é a realidade. A Xunta gastou na extinción 14 veces máis que en prevención. O voluntariado no Monte Pindo segue a estar prohibido e condenado a operar nesta especie de clandestinidade á que neste estado parecemos abocados aqueles e aquelas que queremos cambiar algo para mellor. Mentras tanto o eucalipto, gran aliado desta administración, é o dono de todo... onde non chegan os proxectos eólicos nin as minicentrais. A ou o criminal que acabou con todo, segue libre e indemne. E a protección e os recursos que levamos esixindo desde hai xa 3 mil días, seguen pendentes. Nada cambiou polo inmobilismo dunha administración que ve no seu medio natural unha das súas últimas prioridades, e verán tras verán volvemos atoparnos coa mesma escena, sexa en Lariño, no Invernadeiro, nas Fragas do Eume, ou no Courel. O único que mellorou foi a conciencia social, pois xa non vemos os incendios coma algo normal e inevitábel senón a consecuencia da falta de prevención.

28/08/18

Lanzan unha nova guía turística sobre Carnota: mar territorio e memoria

Portada da obra (fonte: ACEP)
A Asociación Carnotá de Empresarios, Comerciantes e Profesionais (ACEP), reconstituída recentemente, chega pisando forte lanzando «Carnota. Mar, Territorio e Memoria» unha formidábel guía turística do noso municipio para a que contaron coa autoría de Francisco X. Fernández Naval, poeta nado en Ourense en 1956 afincado no noso concello, e que fora tamén coordinador en 2013 na antoloxía poética do Monte Pindo «Versos no Olimpo».

A obra, presentada o pasado mércores no Concello de Carnota, fai un repaso detallado dos tesouros que este municipio reserva a veciños e visitantes, e tamén se para nos seus grandes atractivos, incluíndo por suposto o Monte Pindo, que mereceu un capítulo propio nunha edición ilustrada coas fotografías de Maribel Longueira que se pode conseguir xa nos locais e estabelecementos asociados á ACEP.

Desde esta entidade queremos felicitar ao autor polo seu bo facer e á ACEP por esta fantástica iniciativa e tamén aproveitar para desexarlle toda a sorte nesta nova etapa.

08/06/18

Os cogumelos non só son cousa do outono: Roteiro micolóxico o 16 de xuño


O vindeiro sábado 16 de xuño Asociación Monte Pindo Parque Natural e Asociación Micolóxica Pan de Raposo de Cee organizamos unha visita guiada ao Monte Pindo para aprender a recoller cogumelos e comprobar que non só son cousa do outono senón que se dan practicamente todo o ano, tamén en pleno mes de xuño.

Esta xornada lúdica é idónea para pasar con toda a familia, pois a zona é moi fácil de percorrer ao transcorrer case por completo por pistas de terra e chan. Por suposto, a asistencia é libre e gratuíta.

Para participar só hai que presentarse ás 10:00 h na área recreativa da aldea do Fieiro. O regreso, ao mesmo lugar, está previsto sobre as 14:00 h.

Todos os fungos que identifiquemos durante a visita pasarán a engrosar o Catálogo de Especies do Monte Pindo co cal a visita tamén tereá un gran valor científico ao permitirnos coñecer mellor a biodiversidade do Olimpo Celta, que xa arroxa cando menos catro especies de fungos consideradas en perigo na Lista Vermella.

15/05/18

O patrimonio achégase á mocidade de Carnota con motivo do Ano Europeo do Patrimonio


Cheo total de rapazada na palestra "O noso Patrimonio" organizado na tarde de onte pola Asociación Monte Pindo Parque Natural en colaboración co IES Lamas de Castelo de Carnota, dirixida ao alumnado de 2º, 3º e 4º da ESO do dito centro. A actividade, con motivo das conmemoracións do Ano Europeo do Patrimonio Cultural polas entidades que conformamos a Rede do Patrimonio Cultural, encádrase ademais nas Xornadas Culturais que organiza puntualmente cada ano o centro, e que este ano ocupan as datas do 14, 15 e 16 de maio.

A amena charla estivo impartida por Luis Cordeiro Maañón, licenciado en Historia pola USC e responsábel do inventario de patrimonio cultural e arqueolóxico para o PXOM do Concello de Carnota, e foi presentada por Xilberto Caamaño Beiro, presidente da Asociación Monte Pindo Parque Natural.

O obxectivo principal desta actividade é o de achegar o Patrimonio á poboación xeral e particularmente divulgar a importancia de valorar, atender e protexer o Patrimonio Cultural entre as capas máis novas da nosa sociedade, pois tales tesouros quedarán axiña nas súas mans. Para iso centrámonos naqueles exemplos que a mocidade ten máis preto, e que consitúen o extensísimo e rico patrimonio que se concentra no Monte Pindo e no resto do Concello de Carnota, e que son testemuña de practicamente todas as etapas da nosa Historia.

A Asociación Monte Pindo congratúlase polo éxito desta fórmula que convida a repetila no futuro, e agradece á dirección do centro a súa total disposición a colaborar nesta iniciativa que ademais enriqueceu a súa propia programación de actividades culturais.

De feito xa temos solicitado desenvolver actividades similares nos centros educativos de Cee e Muros.

20/03/18

Nace a Mesa da Toponimia do Monte Pindo

O coñecemento da toponimia do Olimpo Celta segue a ser escaso e en moitos casos erróneo
A Asociación Monte Pindo Parque Natural anuncia a creación da Mesa da Toponimia do Monte Pindo, unha ambiciosa iniciativa encamiñada a recuperar os nomes do macizo granítico antes de que desapareza ao ritmo de que o fagan os seus últimos testemuñas e depositarios, xente moi maior en gran parte.

Para salvar toda a información que aínda estemos a tempo, a Comisión Rectora da Asociación Monte Pindo decidiu poñer en marcha esta iniciativa que estará coordinada por Manolo Souto Barreiro, profesor do Colexio de Carnota recén xubilado, e que tentará sumar a toda a xente do entorno que por profesión ou vocación teña información sobre a microtoponimia do Monte Pindo e do entorno, polo que estará totalmente aberta á incorporación de toda a sociedade con interese en botar unha man.

A primeira reunión da Mesa da Toponimia terá lugar o sábado 31 de marzo ás 12:00 horas no Salón de Actos do Concello de Carnota, no marco da mostra de promoción local de Carnota Víndemo Ver. As persoas interesadas tamén se poden inscribir en info@montepindo.org.

O proxecto conxugará o uso das novas tecnoloxías (aplicacións móbiles e cartográficas), a análise da documentación e traballos xa existentes, e a recollida directa do saber popular mediante entrevistas persoais á xente que coñeza ben a toponimia do Monte Pindo, e que desgrazadamente en demasiadas ocasións xa non poden acceder a pe ao espazo natural para sinalarnos os nomes, pero si o poden ver nunha aplicación dixital ou incluso nos percorridos recollidos recentemente no proxecto Trekker.

Google Maps converteuse nunha ferramenta de primeira orde para a recollida de microtoponimia
O destino dos datos recopilados será unha publicación impresa e un mapa do Monte Pindo moito máis exacto e completo que os que xa existen, nos que se solventen os topónimos deturpados ou de invención moderna.

Máis información: http://www.montepindo.gal/p/toponimia.html